صادرات، موتور محرک توسعه صنعت خرمای سیستان و بلوچستان

به گزارش خبرنگار ایده روز سیستان و بلوچستان.  علی اکبر رهدار 

سیستان و بلوچستان با دارا بودن ۱۷۵ هزار هکتار نخلستان بزرگترین استان نخل‌خیز کشور از نظر سطح زیر کشت محسوب می‌شود و جایگاه نخست ایران را در این شاخص به خود اختصاص داده است.

این استان همچنین از نظر میزان تولید خرما رتبه سوم کشور را در اختیار دارد که بیانگر نقش راهبردی آن در امنیت غذایی، توسعه کشاورزی و اقتصاد غیرنفتی ایران است، گستردگی نخلستان‌ها، شرایط اقلیمی مناسب، تنوع ارقام و سابقه دیرینه نخلداری باعث شده خرما به مهم‌ترین محصول باغی سیستان و بلوچستان تبدیل شود و هزاران خانوار روستایی معیشت خود را از این بخش تامین کنند.

خرمای تولیدی سیستان و بلوچستان به کشورهای افغانستان، پاکستان، هند، ترکیه، روسیه و کشورهای آسیای میانه صادر می‌شود و به دلیل همجواری جغرافیایی، دسترسی آسان به مرزهای زمینی و دریایی و نزدیکی به بازارهای مصرف، از مزیت رقابتی قابل توجهی برخوردار است.

بازار افغانستان و پاکستان به دلیل همسایگی هزینه پایین حمل‌ونقل و تقاضای مستمر از مهمترین مقاصد صادراتی خرمای استان محسوب می‌شوند، همچنین بازار پرجمعیت هند، ظرفیت بسیار بزرگی برای افزایش صادرات خرمای ایران دارد و با توسعه زیرساخت‌های تجاری و بازاریابی می‌توان سهم بیشتری از این بازار را در اختیار گرفت. در همین حال روسیه و کشورهای آسیای میانه نیز به دلیل افزایش مصرف محصولات سالم و طبیعی مقصدی رو به رشد برای خرمای سیستان و بلوچستان به‌شمار می‌روند.

با وجود این ظرفیت‌ها کارشناسان معتقدند بخش قابل توجهی از خرمای سیستان و بلوچستان هنوز به‌صورت فله‌ای صادر می‌شود و همین مسئله باعث کاهش ارزش افزوده محصول می‌شود، توسعه صنایع بسته‌بندی مدرن، برندسازی، فرآوری، تولید محصولات جانبی مانند شیره خرما، قند مایع خرما، سرکه خرما، شکلات خرمایی، پودر خرما، خوراک دام و فرآورده‌های غذایی می‌تواند ارزش اقتصادی این محصول را چندین برابر افزایش دهد.

بازار افغانستان و پاکستان به دلیل همسایگی هزینه پایین حمل‌ونقل و تقاضای مستمر از مهمترین مقاصد صادراتی خرمای استان محسوب می‌شوند

سیستان و بلوچستان به دلیل قرار گرفتن در مسیر کریدورهای تجاری منطقه دسترسی به بنادر جنوبی، همجواری با کشورهای همسایه و نزدیکی به بازارهای آسیایی ظرفیت تبدیل شدن به هاب صادرات خرمای شرق ایران را دارد. این مزیت جغرافیایی می‌تواند هزینه صادرات را کاهش داده و سرعت دسترسی به بازارهای هدف را افزایش دهد موضوعی که در رقابت با کشورهای بزرگ تولیدکننده خرما از اهمیت بالایی برخوردار است.

در مجموع خرمای سیستان و بلوچستان تنها یک محصول باغی نیست بلکه یک سرمایه اقتصادی، صادراتی و اشتغال‌آفرین برای استان و کشور به‌شمار می‌رود.

وجود ۱۷۵ هزار هکتار نخلستان، ۳۵ هزار بهره‌بردار، بیش از ۱۰۰ رقم خرما، سه هزار و ۲۹۸ هکتار نخلستان ارگانیک دارای گواهی آلمان، صادرات سالانه ۱۲ هزار تن و گردش مالی ۱۶۰۰ میلیارد ریالی نشان می‌دهد که سیستان و بلوچستان از ظرفیت تبدیل شدن به یکی از مهمترین قطب‌های تجارت خرمای منطقه برخوردار است که با سرمایه‌گذاری در صنایع تبدیلی، برندسازی جهانی، توسعه زیرساخت‌های صادراتی و حمایت از تولیدکنندگان خرمای این خطه می‌تواند سهم بسیار بزرگ‌تری از بازارهای بین‌المللی را به دست آورد، ارزآوری کشور را افزایش دهد و به موتور محرک توسعه اقتصادی، اشتغال پایدار و رونق مناطق روستایی شرق ایران تبدیل شود.

خرما یکی از مهم‌ترین محصولات راهبردی بخش کشاورزی این استان است که علاوه بر تامین نیاز بازار داخلی نقش مهمی در توسعه صادرات غیرنفتی، ایجاد اشتغال و افزایش درآمد بهره‌برداران دارد.

علیرضا دهمرده افزود: سیستان و بلوچستان با برخورداری از سطح گسترده نخلستان‌ها و شرایط اقلیمی مناسب یکی از قطب‌های اصلی تولید خرما در کشور به شمار می‌رود و ارقام باکیفیتی همچون مضافتی، ربی، هلیله، نگال، زاهدی و سایر ارقام بومی در مناطق مختلف استان تولید می‌شود که از بازارپسندی مطلوبی در داخل و خارج از کشور برخوردار هستند.

وی ادامه داد: توسعه باغات نخیلات، اجرای طرح‌های اصلاح و نوسازی، ارتقای بهره‌وری مصرف آب، استفاده از روش‌های نوین آبیاری، بهبود مدیریت تغذیه و کنترل آفات و بیماری‌ها از مهمترین برنامه‌های این سازمان برای افزایش کمی و کیفی تولید خرما است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان با تاکید بر ضرورت توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی تصریح کرد: ایجاد و تقویت واحدهای فرآوری، بسته‌بندی، سردخانه‌ها و زنجیره ارزش خرما ضمن کاهش ضایعات، موجب افزایش ارزش افزوده محصول، ارتقای کیفیت عرضه و گسترش بازارهای صادراتی خواهد شد.

سیستان و بلوچستان با برخورداری از سطح گسترده نخلستان‌ها و شرایط اقلیمی مناسب یکی از قطب‌های اصلی تولید خرما در کشور به شمار می‌رود

وی خاطرنشان کرد: حمایت از نخلداران، تسهیل دسترسی به نهاده‌های مورد نیاز، توسعه زیرساخت‌های صادراتی و جذب سرمایه‌گذاری در بخش فرآوری خرما از اولویت‌های سازمان است و با همکاری دستگاه‌های اجرایی تلاش می‌شود زمینه حضور پررنگ‌تر خرمای سیستان و بلوچستان در بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی فراهم شود.