ساخت یک سکوی تخصصی کوانتومی برای توسعه ارتباطات امن آغاز شد – ایده روز | اخبار ایران و جهان
به گزارش ایده روز به نقل از پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، رضا بحری رئیس پژوهشکده فناوری ارتباطات با تشریح مهم‌ترین دستاوردهای آزمایشگاه جامع فناوری ارتباطات در دو سال اخیر اظهار کرد: رویکرد اصلی در توسعه این آزمایشگاه، فراتر رفتن از ارائه خدمات متعارف آزمون و حرکت به‌سوی ایفای نقشی راهبردی در ارزیابی فناوری، اعتبارسنجی توانمندی‌های داخلی و پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های کلان صنعت ارتباطات کشور بوده است.
وی افزود: در این چارچوب توسعه زیرساخت‌های تخصصی، ارتقاء صلاحیت‌های فنی، گسترش دامنه خدمات و ورود به حوزه‌های نوظهور فناوری به‌صورت هم‌زمان دنبال شده است تا آزمایشگاه جامع فناوری ارتباطات بتواند علاوه بر پاسخ‌گویی به نیازهای جاری صنعت، در ارزیابی مستقل فناوری‌های راهبردی و کاهش وابستگی فناورانه کشور نیز نقش مؤثری ایفا کند.
رشد سه‌برابری ظرفیت آزمون‌های تخصصی
رئیس پژوهشکده فناوری ارتباطات با اشاره به توسعه زیرساخت‌ها و تجهیزات آزمایشگاهی گفت: در دو سال گذشته، تعداد آزمون‌های تخصصی قابل ارائه در آزمایشگاه جامع فناوری ارتباطات سه برابر شده است. این افزایش ظرفیت، حاصل توسعه و تجهیز سکوهای تخصصی آزمون و گسترش توانمندی‌های فنی در حوزه‌های مختلف فناوری ارتباطات است.
وی ادامه داد: آزمایشگاه در حال حاضر با بهره‌گیری از سکوهای تخصصی در حوزه‌های سامانه‌های انتقال، دسترسی نوری و رادیویی، ارتباطات ماهواره‌ای، شبکه و مدیریت یکپارچه شبکه، آنتن و تجهیزات جانبی، خدمات متنوعی را برای ارزیابی انطباق فنی و عملکردی تجهیزات ارتباطی با استانداردهای معتبر ارائه می‌کند.
بحری تأکید کرد: توسعه این ظرفیت‌ها، علاوه بر افزایش تنوع خدمات آزمایشگاهی، زمینه پاسخ‌گویی به نیازهای تخصصی تولیدکنندگان، اپراتورها و نهادهای متولی توسعه و نظارت بر صنعت ارتباطات کشور را فراهم کرده است.
ارتقاء اعتبار فنی و حرکت به‌سوی توسعه دامنه اعتباربخشی
رئیس پژوهشکده فناوری ارتباطات، ارتقاء نظام مدیریت کیفیت و احراز صلاحیت فنی را یکی دیگر از دستاوردهای مهم این دوره برشمرد و اظهار کرد: آزمایشگاه جامع فناوری ارتباطات، علاوه بر اخذ تاییدیه فعالیت به‌عنوان آزمایشگاه همکار و معتمد سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در فرآیندهای رسمی تأیید نمونه تجهیزات ارتباطی، برای نخستین‌بار موفق به دریافت گواهی اعتباربخشی بر اساس استاندارد بین‌المللی ISO/IEC ۱۷۰۲۵ شده است.
وی افزود: کسب این اعتباربخشی، گامی مهم در ارتقای نظام مدیریت کیفیت، تأیید صلاحیت فنی و افزایش قابلیت اعتماد به نتایج آزمون‌های آزمایشگاهی محسوب می‌شود و زمینه تقویت جایگاه تخصصی آزمایشگاه را در فرآیندهای ارزیابی انطباق تجهیزات ارتباطی فراهم می‌کند.
دکتر بحری تصریح کرد: در ادامه این مسیر، توسعه دامنه اعتباربخشی با هدف پوشش صد آزمون تخصصی در حوزه‌های انتقال و دسترسی برای فناوری¬های رادیویی و نوری در دستور کار قرار گرفته و اقدامات لازم برای تحقق این هدف در حال پیگیری است.
آزمایشگاه جامع بازوی اجرایی تعیین عمق ساخت محصولات اولویت¬دار شبکه ملی اطلاعات
رئیس پژوهشکده با اشاره به تلاش پژوهشگران پژوهشکده فناوری ارتباطات برای تهیه و تدوین دستورالعمل تعیین عمق ساخت محصولات اولویت دار شبکه ملی اطلاعات به سفارش وزارت ارتباطات، اظهار کرد: این دستورالعمل دستاورد اصلی پروژه پژوهشی است که به سفارش وزارت ارتباطات در پژوهشکده انجام و در ششم آبان‌ماه سال جاری در نشست مشترک ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی و کارگروه ویژه اقتصاد دیجیتال به تصویب رسید. آزمایشگاه جامع نقش‌آفرینی راهبردی در ارزیابی عمق بومی‌سازی تجهیزات و خدمات حوزه فناوری‌های ارتباطی دارد.
وی توضیح داد: در این رویکرد، ارزیابی بومی‌سازی میزان تسلط بر دانش فنی، توانمندی طراحی و توسعه، قابلیت تولید و میزان وابستگی به فناوری‌ها و اجزای خارجی نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد. بر این اساس، امکان تمایز میان مونتاژ، تولید داخلی و سطوح مختلف بومی‌سازی فناورانه به‌صورت دقیق‌تر و مستند فراهم می‌شود.
بحری افزود: توسعه چنین توانمندی‌هایی، آزمایشگاه را از یک مرکز صرفاً آزمون‌محور به بازویی تخصصی برای ارزیابی توانمندی‌های فناورانه کشور تبدیل می‌کند. به‌گونه‌ای که نتایج ارزیابی‌ها می‌تواند مبنایی قابل اتکا برای سیاست‌گذاری، حمایت هدفمند از تولیدکنندگان داخلی، شناسایی وابستگی‌های فناورانه و تعیین اولویت‌های توسعه و بومی‌سازی تجهیزات راهبردی ارتباطی باشد.
وی تأکید کرد: هدف نهایی از این رویکرد، کمک به شکل‌گیری نظامی دقیق و مبتنی بر شواهد فنی برای سنجش توانمندی‌های واقعی صنعت داخلی و هدایت حمایت‌ها به‌سوی توسعه دانش فنی و ارتقای توان طراحی و تولید تجهیزات ارتباطی است.
ورود به عرصه آزمون و ارزیابی فناوری‌های کوانتومی
رئیس پژوهشکده فناوری ارتباطات در ادامه، توسعه زیرساخت‌های آزمون فناوری‌های نوظهور را از دیگر محورهای راهبردی تحول آزمایشگاه عنوان کرد و گفت: با توجه به اهمیت روزافزون فناوری‌های کوانتومی، به‌ویژه در توسعه نسل آینده ارتباطات امن، ایجاد توانمندی‌های تخصصی برای آزمون و ارزیابی سامانه‌ها و تجهیزات مبتنی بر این فناوری در دستور کار قرار گرفته است.
وی افزود: در همین راستا، مرجعیت پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات برای انجام آزمون‌های عملکردی سامانه‌های کوانتومی به تصویب شورای راهبری علوم و فناوری‌های کوانتومی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری رسیده است. این مصوبه، گامی مهم در مسیر توسعه جایگاه پژوهشگاه به‌عنوان مرجع تخصصی ارزیابی فناوری‌های ارتباطی نوظهور به شمار می‌رود.
بحری تاکید کرد: در ادامه تعاملات و همکاری‌های تخصصی با معاونت علمی، برنامه‌ریزی برای ایجاد سکوی تخصصی آزمون سامانه‌ها و تجهیزات کوانتومی آغاز شده است. راه‌اندازی این زیرساخت می‌تواند زمینه ارائه خدمات تخصصی آزمون، ارزیابی عملکرد و اعتبارسنجی تجهیزات کوانتومی و همچنین پشتیبانی از توسعه فناوری‌های ارتباطی امن در کشور را فراهم کند.
حرکت از خدمات آزمایشگاهی به مرجعیت تخصصی ارزیابی فناوری
رئیس پژوهشکده فناوری ارتباطات در جمع‌بندی دستاوردهای دو سال گذشته تأکید کرد: آنچه در این دوره دنبال شده، صرفاً افزایش تعداد تجهیزات، سکوها یا خدمات آزمایشگاهی نبوده، بلکه ارتقای جایگاه آزمایشگاه جامع فناوری ارتباطات در زنجیره توسعه فناوری کشور است.
وی افزود: توسعه ظرفیت آزمون‌های تخصصی، ارتقای صلاحیت فنی و اعتباربخشی، ایجاد توانمندی ارزیابی عمق بومی‌سازی و ورود به حوزه فناوری‌های کوانتومی، چهار محور مکمل در مسیر این تحول هستند که در مجموع، زمینه ایفای نقش مؤثرتر آزمایشگاه را در اعتبارسنجی فناوری، پشتیبانی از صنعت و کمک به تصمیم‌سازی‌های راهبردی کشور فراهم می‌کنند.
بحری در پایان خاطرنشان کرد: چشم‌انداز پیش‌روی آزمایشگاه جامع فناوری ارتباطات، حرکت به‌سوی تبدیل‌شدن به مرجعی تخصصی، معتبر و قابل اتکا برای آزمون، ارزیابی و اعتبارسنجی فناوری‌های ارتباطی، از تجهیزات متعارف تا سامانه‌های پیشرفته و نوظهور است؛ جایگاهی که می‌تواند در ارتقای کیفیت محصولات داخلی، توسعه توانمندی‌های فناورانه و تقویت استقلال فناوری کشور نقش‌آفرین باشد.