حرکت در مسیر تبدیل شبکه آموزش به شبکه مدرسه

وی درباره ارزیابی عملکرد رسانه ملی در تحقق شعار‌هایی همچون هویت‌محوری و عدالت‌گستری اظهار کرد: ارزیابی عملکرد کل سازمان صداوسیما طبیعتاً نیازمند بررسی و ارزیابی در سطح مجموعه‌های تخصصی مربوط است، اما اگر بخواهم از زاویه شبکه آموزش به این موضوع نگاه کنم، مهم‌ترین اقدامی‌که در این سال‌ها انجام شده، تلاش برای تبدیل شبکه آموزش به شبکه مدرسه بوده است.

وی ادامه داد: در این رویکرد، نهاد مدرسه در کشور به‌عنوان یک موضوع جدی موردتوجه قرار گرفته و سه مخاطب اصلی و کلیدی یعنی والدین، دانش‌آموزان و معلمان به‌عنوان مخاطبان ویژه شبکه انتخاب شده‌اند. این موضوع درواقع نخستین گام در بازتعریف هویت و مأموریت شبکه آموزش بوده است.

مدیر شبکه آموزش با اشاره به موضوع عدالت آموزشی گفت: مسئله دوم، تحقق عدالت آموزشی برای دانش‌آموزان است. عدالت آموزشی یعنی تلاش کنیم همه دانش‌آموزان کشور، در اقصی نقاط ایران، از آموزش باکیفیت و قابل‌قبول برخوردار باشند.

وی افزود: البته این وظیفه در وهله نخست بر عهده وزارت آموزش‌وپرورش است، اما شبکه آموزش باید بازوی رسآن‌های آموزش‌وپرورش در این مسیر باشد. حتی اگر آموزش‌وپرورش را هم در نظر نگیریم، این تکلیف از دوش رسانه برداشته نمی‌شود و رسانه ملی در قبال این مسئله مسئولیت دارد.

مدرسه تلویزیونی ایران، مکمل مدرسه

پارسانیا یکی از اقدامات مهم شبکه آموزش درزمینه تحقق عدالت آموزشی را مدرسه تلویزیونی ایران عنوان کرد و گفت: مدرسه تلویزیونی ایران در شرایط کرونا جان گرفت و در شرایط جنگی نیز دوباره احیا شد، اما نگاه ما این است که این ظرفیت باید در شرایط عادی کشور نیز ادامه پیدا کند.

وی تصریح کرد: مدرسه تلویزیونی ایران نباید فقط به‌عنوان جایگزین مدرسه دیده شود، بلکه در شرایط عادی نیز می‌تواند مکمل مدرسه باشد. دانش‌آموزی که به مدرسه می‌رود و از کلاس درس استفاده می‌کند، ممکن است نیازمند تکرار و مرور مطالب باشد. این دانش‌آموز می‌تواند همان مباحث را با یک روش تدریس متفاوت و باکیفیت از شبکه آموزش مشاهده کند و آموزش خود را تکمیل کند.

پارسانیا ادامه داد: از سوی دیگر، اگر دانش‌آموزی، به هر دلیل، از مدرسه یا معلم باکیفیت برخوردار نباشد، می‌تواند بخشی از این کاستی را از طریق شبکه آموزش جبران کند. این موضوع می‌تواند یکی از مصادیق تحقق عدالت آموزشی باشد که از طریق مدرسه تلویزیونی ایران دنبال می‌شود.

مدیر شبکه آموزش با اشاره به دیگر برنامه‌های این شبکه گفت: در سال‌های گذشته با مسئله‌ای مواجه بودیم که برخی آزمون‌ها، به‌ویژه آزمون‌هایی که معیار ورود به مدارس استعداد‌های درخشان و مدارس سمپاد هستند، الزاماً به‌طور کامل برخاسته از متن کتاب‌های درسی نیستند و بخشی از سؤالات آنها برای دانش‌آموزان ناآشناست.

وی افزود: تلاش کردیم با برنامه‌ها و مسابقاتی مانند «هوش‌یار»، دانش‌آموزان را با این نوع پرسش‌ها آشنا کنیم. این مسابقات از یک‌سو جذاب هستند و دانش‌آموز می‌تواند با برنامه همراه شود و از سوی دیگر، جنبه آموزشی دارند؛ چراکه سؤالاتی با ساختار مشابه آنچه در آزمون‌های سمپاد مطرح می‌شود، در برنامه حل و آموزش داده می‌شود و دانش‌آموزان با این نوع پرسش‌ها آشنا می‌شوند.

قله کردن معلمان قهرمان با کمک رسانه

پارسانیا یکی دیگر از رویکرد‌های شبکه آموزش را الگوسازی برای معلمان کشور دانست و اظهار کرد: در کشور معلمان بسیار کارآمد، مبتکر و تحول‌آفرینی داریم که در اقصی‌نقاط کشور مشغول فعالیت هستند. برخی از این معلمان را می‌توان قله دانست؛ یعنی عملکرد آنها آن‌قدر شاخص و ویژه است که می‌تواند الگوی سایر معلمان کشور قرار بگیرد.

وی گفت: ما معلم قهرمان زیاد داریم، اما مسئله این است که بسیاری از این قهرمان‌ها به قله تبدیل نشده‌اند. قله کردن قهرمان‌ها یکی از کارکرد‌های رسانه است. رسانه می‌تواند این افراد را معرفی کند تا سایر معلمان از تجربه‌های آنها بهره ببرند و آن تجربیات را در مدرسه خود به کار بگیرند.

مدیر شبکه آموزش افزود: درهمین‌راستا برنامه «الف تا» تولید شده و مدتی است روی آنتن شبکه آموزش قرار دارد. هدف این برنامه معرفی معلمان قهرمان کشور به جامعه، ارائه فعالیت‌های آنها و معرفی تجربیات نوآورانه و تحول‌آفرینشان است تا این تجربیات بتواند منبع الهام سایر معلمان کشور باشد.

پارسانیا درباره توجه شبکه آموزش به خانواده‌ها نیز گفت: در حوزه والدین و خانواده، برنامه «هیچ‌وقت دیر نیست» را داریم. در این برنامه والدین را صرفاً ازمنظر پدر و مادر بودن نمی‌بینیم، بلکه آنها را به‌عنوان والدین دانش‌آموز و بخشی از فرایند مدرسه و تحصیل فرزندشان موردتوجه قرار داده‌ایم.

وی ادامه داد: موضوع برنامه، تربیت فرزند به‌معنای عام نیست؛ بلکه مسائل و موضوعاتی است که والدین در ارتباط با مدرسه و فرزندان مدرسه‌ای خود با آنها مواجه هستند. برای مثال اینکه آیا والدین باید در تکالیف بچه‌ها مداخله کنند یا نه، چگونه باید در مشق و تکالیف به آنها کمک کنند، تغذیه دانش‌آموزان چگونه باشد، ساعت خواب آنها چه تأثیری بر تحصیلشان دارد و والدین چه نسبتی باید با مدرسه برقرار کنند.

وی افزود: نقش والدین در اداره و مشارکت در امور مدارس نیز از دیگر موضوعاتی است که می‌توان به آن پرداخت. خانواده‌ها در تعامل با فرزندانی که به مدرسه می‌روند با مسائل متعددی مواجه هستند و این برنامه تلاش می‌کند به بخشی از این مسائل پاسخ دهد.

هویت‌محوری و عدالت‌محوری؛ دو رویکرد مهم تحول رسانه

پارسانیا با جمع‌بندی این اقدامات گفت: اینها سه، چهار نمونه از اقداماتی است که در شبکه آموزش انجام شده است؛ از تحقق عدالت آموزشی گرفته تا معرفی و به نمایش گذاشتن الگو‌های موفق و قهرمانان تربیتی و کمک به خانواده‌ها برای ایفای نقش مؤثرتر در فرایند تحصیل فرزندانشان.

وی ادامه داد: اقدامات انجام‌شده در شبکه آموزش بسیار گسترده‌تر از این موارد است و جزئیات آن در گزارش تحول شبکه آموزش آمده است. به نظرم مجموعه این اقدامات، تصویری امیدوارکننده از اتفاقاتی است که در حوزه تحول رسانه‌ای در حال رخ دادن است.

مدیر شبکه آموزش افزود: اگر بخواهیم تحول رسانه ملی را ازمنظر هویت‌محوری بررسی کنیم، یکی از اتفاقات مهم این بوده که رسانه در سال‌های اخیر تمرکز بیشتری بر ارتقای و تکوین هویت ملی، هویت دینی و هویت بومی در مخاطبان داشته است.

وی تصریح کرد: در حوزه عدالت‌محوری نیز تلاش شده است گروه‌هایی که پیش‌ازاین کمتر موردتوجه بودند، بیشتر در کانون توجه رسانه ملی قرار بگیرند. در کنار اینها، کمک به پیشرفت کشور نیز ازجمله رویکرد‌های جدیدی بوده که در سال‌های اخیر بیشتر موردتوجه قرار گرفته است.

تحول در رسانه ملی نیازمند حرکت تدریجی است

پارسانیا در ادامه با تأکید بر ضرورت نگاه واقع‌بینانه به فرایند تحول در رسانه ملی گفت: باید به یک نکته توجه کرد؛ تحول در سازمان‌های بزرگ و عریض و طویلی مانند سازمان صداوسیما، یک تحول انسانی و اجتماعی است و تحول در جوامع انسانی نیازمند حرکت تدریجی است.

وی افزود: نمی‌توان انتظار داشت مجموعه‌ای که سال‌ها با یک فرهنگ سازمانی و مجموعه‌ای از تلقی‌ها و رویکرد‌های مشخص نسبت به رسانه فعالیت کرده است، یک‌شبه تمام تلقی‌های خود را تغییر دهد و تمام تولیداتش به‌سرعت متحول شود. چنین انتظاری واقع‌بینانه نیست.

مدیر شبکه آموزش ابراز امیدواری کرد: فکر می‌کنم در پنج سال آینده، ان‌شاءالله رسانه ملی بتواند به نقطه بسیار مطلوب‌تری برسد و شاخص‌های بهتری را درزمینه تحول محقق کند.

پارسانیا در پایان گفت: برای کسانی که با مجموعه‌های مختلف رسانه ملی ارتباط داشته‌اند، بخشی از این اقدامات شناخته‌شده بود، اما برخی اقدامات انجام‌شده در معاونت‌های مختلف برای من نیز جدید بود و با آنها آشنایی نداشتم. به نظرم ارائه و طرح این اقدامات کمک می‌کند تا قضاوت ما درباره روند تحول در رسانه ملی، واقع‌بینانه‌تر و دقیق‌تر باشد؛ بنابراین گزارش، نمایشگاه «روایت تحول» با محوریت دستاورد‌های پنج‌ساله دوره تحول سازمان صداوسیما به‌طور رسمی از دوم شهریورماه در مرکز همایش‌های صداوسیما آغازبه‌کار کرده است و در شهریورماه در این محل برپاست. در این نمایشگاه، معاونت‌های مختلف سازمان صداوسیما، فرایند تحول در حوزه‌های مأموریتی خود را از مرحله آسیب‌شناسی و طراحی راهبردی تا تعیین اولویت‌ها، تدوین برنامه عملیاتی و اجرای اقدامات تحولی را برای بازدیدکنندگان درون و برون‌سازمانی تشریح می‌کنند.