از رام‌الله تا آمریکا؛ شعرهای دالیا طه روایتگر رنج و امید فلسطین شد

به گزارش ایده روز به نقل از تسنیم، جنگ غزه پس از هفتم اکتبر ۲۰۲۳، در کنار پیامدهای انسانی و سیاسی، بازتاب گسترده‌ای نیز در ادبیات و نشر جهان داشته است. در این میان، آثار نویسندگان و شاعران فلسطینی بیش از گذشته به زبان‌های دیگر ترجمه شده و در نشریات و محافل ادبی بین‌المللی مورد توجه قرار گرفته است.

 

یکی از این آثار، مجموعه شعر «به جهان وارد شو» نوشته دالیا طه، شاعر و نمایشنامه‌نویس ساکن رام‌الله است که از سوی انتشارات گری‌ولف در آمریکا منتشر می‌شود. شعرهای این مجموعه که در اصل به زبان عربی سروده شده‌اند، از تجربه زیستن در فضای جنگ، فقدان و ویرانی می‌گویند و در عین حال بر امکان حفظ زیبایی، امید و انسانیت تأکید دارند.

 

 

دالیا طه در مجموعه «به جهان وارد شو» چه می‌گوید؟

دالیا طه در این کتاب، از منظری نزدیک به زندگی روزمره فلسطینیان، تجربه جنگ و اشغال را روایت می‌کند. شعرهای او به‌جای تمرکز صرف بر بیان مستقیم سیاسی، به جزئیات زندگی، خاطره، اشیا، طبیعت و نسبت انسان با جهان می‌پردازند؛ عناصری که در بستر فقدان و ویرانی، معنایی تازه پیدا می‌کنند.

 

این مجموعه در فضایی آکنده از اندوه و فقدان شکل گرفته است، اما شعر برای طه تنها ثبت رنج نیست؛ راهی برای مواجهه با خشونت و حفظ توان زیستن نیز به شمار می‌رود. او درباره انگیزه نوشتن این کتاب گفته است: «این مجموعه را برای آن نوشتم که دیوانه نشوم، و برای اینکه بتوانیم به هر آنچه هنوز به‌طور کامل توسط این جنگ آلوده نشده است، چنگ بزنیم.»

 

ترجمه انگلیسی شعرهای شاعر فلسطینی در نشریات ادبی آمریکا

ترجمه انگلیسی این مجموعه را سارا الکامل بر عهده داشته است. پیش از انتشار کامل کتاب، بخش‌هایی از شعرهای طه در نشریاتی مانند The Common، LA Review of Books و مجله Poetry منتشر شده بود. این اثر همچنین در شمار کتاب‌های ادبی مورد انتظار فصل پاییز ۲۰۲۶ قرار گرفته است.

 

نسخه عربی کتاب با عنوان «والآن، تعال أیها العالم» در سال ۲۰۲۵ از سوی انتشارات منشورات المتوسط منتشر شده است.

 

در ترجمه انگلیسی، عنوان هر شعر با واژه «Enter» آغاز می‌شود؛ ساختاری که به‌نوعی مخاطب را به ورود به صحنه و جهان هر شعر دعوت می‌کند. در این شعرها، درختان زیتون، تپه‌ها، دیوارهای زندان و نوشته‌های روی آن‌ها در کنار سکوت، ترس و خاطره قرار می‌گیرند و جهانی شاعرانه را شکل می‌دهند که تجربه زیسته فلسطینیان را بازتاب می‌دهد.

 

 

شعر دالیا طه؛ از روایت جنگ تا پرسش درباره انسان و جهان

منتقدانی که به ساختار این مجموعه پرداخته‌اند، به شیوه احضار عناصر گوناگون در شعرهای طه اشاره کرده‌اند؛ عناصری مانند سکوت، کتاب، درختان، اشیا و مفاهیم انتزاعی که در فضای شعر به شاهد یا هم‌صحبت تبدیل می‌شوند.

 

در این شیوه، شعر تنها روایت یک واقعه نیست؛ صحنه‌ای است که در آن اشیا و پدیده‌های پیرامون انسان نیز در بازگویی تجربه او مشارکت می‌کنند. طه در کنار پرداختن به واقعیت جنگ و اشغال، درباره خود شعر و نوشتن و پرسش‌های وجودی مرتبط با زندگی و مرگ نیز تأمل می‌کند.

 

لحن شعرهای او، برخلاف نمونه‌هایی از شعر مقاومت که بر بیان حماسی و پرشور تکیه دارند، آرام و تأملی توصیف شده است؛ لحنی که با فاصله گرفتن از شعار، مخاطب را به مواجهه با جزئیات رنج و تجربه انسانی دعوت می‌کند.

 

 

کتاب چگونه می‌تواند زبان تازه‌ای برای فهم جهان بسازد؟

یکی از شعرهای این مجموعه درباره خواندن کتاب و تأثیر آن بر نگاه انسان به جهان است. در این شعر، کتابی که خواننده آن را بارها ورق زده و با خود به اتاق‌های مختلف برده، به واسطه‌ای برای برقراری ارتباط با چیزهایی تبدیل می‌شود که پیش‌تر حتی از وجودشان آگاه نبوده است.

در بخشی از این شعر آمده است:

«هر کتاب زبانی به تو می‌بخشد
که برای برقراری پیوند
با چیزی که حتی نمی‌دانستی وجود دارد، به آن نیاز داری؛
منافذ یک درخت، بینی یک روباه،
اندوهی بر چهره‌ای، رنج یک ملت.

ببین هنگام خواندن چقدر زیبا به‌نظر می‌رسی،
ببین چقدر آرام به‌نظر می‌رسی
وقتی اجازه می‌دهی قاره‌ای تمام‌عیار در وجودت ریشه دواند.»

در پایان شعر، بازگرداندن کتاب به میز کنار تخت، به بازگرداندن چیزی متعلق به جهان به خود جهان تشبیه می‌شود؛ تصویری که نسبت میان خواندن، تجربه انسانی و پیوند دوباره با جهان را برجسته می‌کند.

مجموعه «به جهان وارد شو» از این منظر، در کنار ثبت تجربه زیستن در سایه جنگ، به نقش ادبیات در حفظ حافظه، مواجهه با رنج و بازشناسی جهان پیرامون می‌پردازد؛ روایتی شاعرانه از فلسطین که اکنون مخاطبانی فراتر از زبان عربی پیدا کرده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *