ایران خواستار افزایش سهم گاز طبیعی جهان به ۳۰ درصد شد
به گزارش مهر به نقل از وزارت نفت، بورد روز دوشنبه، چهارم آبان، با حضور در نشست وزیران کشور‌های عضو و ناظر مجمع، بر ضرورت تبادل‌نظر درباره تحولات راهبردی صنعت گاز، چالش‌های بازار‌های انرژی و مسئولیت مشترک کشور‌های تولیدکننده در شکل‌دهی به آینده‌ای باثبات و برخوردار از امنیت انرژی تأکید کرد.
وی ضمن قدردانی از دولت و ملت روسیه برای میزبانی این نشست، یاد و خاطره شهدای جنگ اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، به‌ویژه رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (ره)، و غیرنظامیان بی‌گناه، ازجمله کودکان مدرسه میناب و ورزشکاران باشگاه ورزشی لامرد را گرامی داشت.
سرپرست وزارت نفت با اشاره به بیست‌وپنجمین سالروز تأسیس مجمع کشور‌های صادرکننده گاز اظهار کرد: نظام جهانی انرژی در یکی از پیچیده‌ترین دوره‌های تحولات ژئوپلیتیک، اقتصادی و فناورانه قرار دارد و این شرایط، بازنگری در شیوه‌های همکاری میان کشور‌های تولیدکننده انرژی را ضروری می‌کند.
امنیت انرژی فراتر از ملاحظات اقتصادی
بورد با اشاره به پیامد‌های جنگ اخیر علیه ایران گفت: بحران انرژی ناشی از این جنگ بار دیگر نشان داد که امنیت انرژی صرفاً مفهومی اقتصادی یا فنی نیست، بلکه با صلح، ثبات منطقه‌ای، امنیت زیرساخت‌های حیاتی و احترام به حاکمیت ملی کشورها ارتباطی ناگسستنی دارد.
به گفته وی، پیامد‌های چنین تجاوز‌هایی می‌تواند از مرز‌های منطقه فراتر برود و امنیت عرضه انرژی و روند رشد و توسعه اقتصادی را در سطح جهان تحت‌تأثیر قرار دهد.
سرپرست وزارت نفت همچنین با اشاره به مداخله‌های نظامی آمریکا در مناطق مختلف، ازجمله خلیج فارس، و تحریم‌های یک‌جانبه اقتصادی تصریح کرد: این اقدامات، افزون بر تأثیر بر حقوق و منافع مشروع ملت ایران، فضای اعتماد، امنیت سرمایه‌گذاری و قابلیت پیش‌بینی در بازار‌های جهانی انرژی را نیز تضعیف کرده است.
وی تأکید کرد که دستیابی به امنیت انرژی جهانی، بدون تأمین امنیت تولیدکنندگان، احترام به حاکمیت ملی کشورها، سرمایه‌گذاری پایدار و همکاری مؤثر بین‌المللی امکان‌پذیر نخواهد بود.
بورد با بیان اینکه مجمع کشور‌های صادرکننده گاز باید بیش از گذشته به بستری برای تقویت هم‌گرایی، گفت‌و‌گو و همکاری عملی میان تولیدکنندگان تبدیل شود، هشتمین نشست سران این مجمع را فرصتی برای تقویت همکاری‌های راهبردی و ترسیم افق تازه‌ای در روابط اعضا دانست.
ضرورت بازآرایی سازوکار‌های مجمع
سرپرست وزارت نفت با اشاره به اینکه مجمع کشور‌های صادرکننده گاز در سال ۲۰۰۱ در تهران پایه‌گذاری شد، اظهار کرد: تحولات شتابان جهانی ایجاب می‌کند که اعضا ضمن حفظ اصول بنیادی مجمع، اولویت‌ها، ابزار‌ها و سازوکار‌های همکاری را متناسب با شرایط جدید بازآرایی کنند.
به گفته وی، افزایش انعطاف‌پذیری در برابر بحران‌های جهانی انرژی، تقویت جایگاه راهبردی گاز طبیعی در آینده انرژی جهان و گسترش همکاری‌های سرمایه‌گذاری، مدیریتی و فناورانه از اولویت‌های راهبردی ایران در این زمینه است.
بورد با اشاره به تجربه بحران همه‌گیری کووید ـ ۱۹ در سال ۲۰۲۰ و تحولات ژئوپلیتیک سال ۲۰۲۶ افزود: این رویداد‌ها نشان داده‌اند که بازار‌های جهانی انرژی بیش از گذشته در معرض شوک‌های پیش‌بینی‌ناپذیر قرار دارند.
وی تأکید کرد مجمع باید توانایی خود را برای شناسایی زودهنگام مخاطرات، تحلیل سناریو‌های بحرانی و ارائه پاسخ‌های هماهنگ تقویت کند. در همین چارچوب، بازنگری در راهبرد بلندمدت مجمع با تأکید بر تقویت زنجیره ارزش گاز طبیعی باید در دستورکار قرار گیرد.
پیشنهاد افزایش سهم گاز به ۳۰ درصد
بورد با اشاره به ویژگی‌های گاز طبیعی، ازجمله قابلیت اتکا، فراوانی، انعطاف‌پذیری عملیاتی، کاربرد‌های گسترده صنعتی و نقش مکمل آن در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، این حامل انرژی را همچنان یکی از ارکان امنیت انرژی و توسعه اقتصادی جهان دانست.
بر اساس چشم‌انداز جهانی گاز مجمع کشور‌های صادرکننده گاز که مورد استناد سرپرست وزارت نفت قرار گرفت، تقاضای جهانی گاز طبیعی تا سال ۲۰۵۵ با ۳۱ درصد افزایش به بیش از ۵۴۰۰ میلیارد مترمکعب خواهد رسید. در همین چشم‌انداز، سهم گاز طبیعی از ترکیب انرژی جهان از حدود ۲۳ درصد به ۲۶ درصد افزایش می‌یابد.
بورد با بیان اینکه این پیش‌بینی‌ها از تداوم اهمیت راهبردی گاز طبیعی در دهه‌های آینده حکایت دارند، تأکید کرد ظرفیت این حامل انرژی برای کمک به امنیت انرژی، توسعه صنعتی و مقابله با فقر انرژی می‌تواند فراتر از روند‌های پیش‌بینی‌شده کنونی باشد.
وی پیشنهاد کرد دبیرخانه مجمع با مشارکت اعضا، امکان تدوین «نقشه راه ارتقای سهم گاز طبیعی در ترکیب انرژی جهان» را با هدف دستیابی به سهم ۳۰ درصدی بررسی کند.
به گفته سرپرست وزارت نفت، چنین نقشه راهی باید بر مطالعات اقتصادی، ارزیابی تقاضای بلندمدت، الزامات سرمایه‌گذاری و ملاحظات زیست‌محیطی استوار باشد.
بورد همچنین خواستار اتخاذ رویکردی هماهنگ از سوی کشور‌های عضو در برابر مقررات و سازوکار‌های اقلیمی شد که می‌توانند محدودیت‌های نامتوازن بر تجارت و سرمایه‌گذاری انرژی ایجاد کنند. وی در این زمینه به آثار احتمالی سازوکار تنظیم مرزی کربن اتحادیه اروپا اشاره کرد.
صنعت گاز به بیش از ۱۲ تریلیون دلار سرمایه نیاز دارد
سرپرست وزارت نفت با اشاره به برخورداری کشور‌های عضو مجمع از بخش عمده ذخایر اثبات‌شده گاز طبیعی جهان، تأکید کرد که منابع زیرزمینی به‌تنهایی نمی‌توانند امنیت عرضه را تضمین کنند.
به گفته وی، تبدیل ذخایر گاز به ظرفیتی پایدار برای تأمین انرژی، مستلزم سرمایه‌گذاری به‌موقع، دسترسی به فناوری، توسعه زیرساخت‌ها و اطمینان از وجود تقاضای پایدار است.
بورد با استناد به گزارش چشم‌انداز جهانی گاز مجمع اعلام کرد تأمین نیاز‌های آینده جهان تا سال ۲۰۵۵ به حدود ۱۱ تریلیون و ۶۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در بخش بالادستی و ۷۳۵ میلیارد دلار در بخش میان‌دستی صنعت گاز نیاز دارد؛ رقمی که در مجموع از ۱۲ تریلیون دلار فراتر می‌رود.
وی این ارقام را نشان‌دهنده ضرورت ایجاد محیطی باثبات، پیش‌بینی‌پذیر و برخوردار از سازوکار‌های مناسب تأمین مالی دانست و بر لزوم تقویت همکاری‌های عملی میان کشور‌های عضو تأکید کرد.
سه محور پیشنهادی برای همکاری کشور‌های عضو
بورد سه حوزه را برای توسعه همکاری‌های کشور‌های صادرکننده گاز پیشنهاد کرد. نخست، بررسی سازوکار‌های مشترک تأمین مالی و سرمایه‌گذاری در پروژه‌های گازی با استفاده از ظرفیت نهاد‌های مالی ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی؛ دوم، توسعه همکاری‌های فناورانه، انتقال دانش فنی، آموزش نیروی انسانی متخصص و اجرای پروژه‌های مشترک در بخش‌های بالادستی، میان‌دستی و پایین‌دستی صنعت گاز؛ و سوم، تقویت گفت‌وگوی ساختاریافته میان تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان با هدف افزایش امنیت تقاضا، کاهش مخاطرات سرمایه‌گذاری و ایجاد تعادل پایدار میان منافع دو طرف.
سرپرست وزارت نفت با اشاره به تجربیات ایران در حوزه‌های فنی و صنعتی گفت همکاری میان اعضا می‌تواند زمینه استفاده بهتر از ظرفیت‌های موجود و اجرای پروژه‌های مشترک را فراهم کند.
وی همچنین تأکید کرد دبیرخانه مجمع می‌تواند با شناسایی فرصت‌های همکاری، تسهیل ارتباط میان نهاد‌های تخصصی کشور‌های عضو و پیگیری نتایج عملی تعاملات، نقش فعال‌تری در تحقق این اهداف بر عهده بگیرد.
تأکید ایران بر تقویت دیپلماسی انرژی
بورد با یادآوری نقش ایران در شکل‌گیری مجمع کشور‌های صادرکننده گاز گفت جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان پیشنهاددهنده و یکی از بنیان‌گذاران اصلی این مجمع، همواره بر تقویت همکاری‌های چندجانبه، احترام متقابل و بهره‌گیری از ظرفیت‌های مشترک برای توسعه پایدار صنعت گاز تأکید داشته است.
وی افزود دولت چهاردهم نیز در چارچوب قانون برنامه هفتم پیشرفت، توسعه همکاری با سازمان‌ها و مجامع بین‌المللی انرژی، به‌ویژه مجمع کشور‌های صادرکننده گاز، را در شمار اولویت‌های دیپلماسی انرژی خود قرار داده است.
به گفته سرپرست وزارت نفت، ایران با برخورداری از دومین ذخایر اثبات‌شده گاز طبیعی جهان، موقعیت راهبردی جغرافیایی و ظرفیت‌های گسترده فنی، صنعتی و انسانی، توانمندی‌های قابل‌توجهی برای گسترش همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی دارد.
ظرفیت تولید سالانه ۳۰۰ میلیارد مترمکعب گاز در ایران
بورد با اشاره به دهه‌ها تحریم و پیامد‌های جنگ‌های تحمیلی علیه ایران اظهار کرد: صنعت گاز کشور با اتکا به ظرفیت‌های داخلی توانسته است به ظرفیت تولید سالانه حدود ۳۰۰ میلیارد مترمکعب گاز طبیعی دست یابد و در زمره سه تولیدکننده بزرگ گاز طبیعی جهان قرار گیرد.
وی افزود گاز طبیعی حدود ۷۰ درصد از سبد انرژی کشور را تشکیل می‌دهد و شبکه گسترده گازرسانی ایران نزدیک به ۹۵ درصد جمعیت کشور را تحت پوشش قرار داده است.
سرپرست وزارت نفت این دستاورد‌ها را نشانه ظرفیت‌های صنعتی، مهندسی و مدیریتی ایران و تجربه این کشور در توسعه زیرساخت‌های گسترده گازرسانی دانست.
وی اعلام کرد ایران آمادگی دارد تجربیات و توانمندی‌های خود را در چارچوب همکاری‌های دوجانبه و چندجانبه، برای توسعه پروژه‌های مشترک و تقویت ظرفیت‌های کشور‌های عضو مجمع به کار گیرد.
آینده گاز به همکاری و ثبات سیاست‌گذاری وابسته است
بورد در پایان با تأکید بر اینکه آینده صنعت گاز طبیعی تنها به حجم ذخایر و ظرفیت تولید وابسته نیست، کیفیت همکاری‌ها، ثبات سیاست‌گذاری و توانایی کشورها در پاسخ‌گویی مشترک به چالش‌های جهانی را از عوامل تعیین‌کننده آینده این صنعت دانست.
وی بیست‌وپنجمین سالروز تأسیس مجمع کشور‌های صادرکننده گاز را فرصتی برای آغاز مرحله‌ای تازه از همکاری‌های نتیجه‌محور، سرمایه‌گذاری مشترک و هم‌گرایی راهبردی توصیف کرد.
سرپرست وزارت نفت ابراز امیدواری کرد با اراده جمعی اعضا و استفاده از ظرفیت‌های دبیرخانه، جایگاه مجمع کشور‌های صادرکننده گاز در گفت‌و‌گو‌های جهانی انرژی تقویت شود و نتایج نشست وزارتی و هشتمین نشست سران این مجمع به تقویت همبستگی و تحقق منافع مشترک کشور‌های تولیدکننده و مصرف‌کننده گاز طبیعی بینجامد.
