بنزین؛ اصلاح قیمت یا تشدید تورم؟
به گزارش ایده روز، رحمان سعادت، کارشناس اقتصادی با اشاره به تشدید ناترازی انرژی و افزایش فشارهای تورمی بر اقتصاد ایران معتقد است اصلاح قیمت بنزین بدون توجه به تبعات تورمی و اجتماعی آن میتواند هزینههای سنگینی به اقتصاد و جامعه تحمیل کند. او تأکید دارد که دولت برای حل مسئله بنزین باید به جای تصمیمگیری متمرکز و شتابزده، از ظرفیت «عقل جمعی» استفاده کند.
سعادت در گفتوگو با برنامه پارکوی تلویزیون همشهری درباره طرحهای مطرحشده برای مدیریت مصرف بنزین گفت: ناترازی انرژی نتیجه یک عامل واحد نیست و مجموعهای از عوامل ازجمله پایین بودن قیمت سوخت، رشد مصرف، آسیب به برخی مراکز تولید و محدودیتهای واردات بنزین در شکلگیری شرایط فعلی نقش داشته است. بهگفته او، دولت چهاردهم اکنون همزمان با ۲مسئله دشوار یعنی مدیریت مصرف بنزین و کنترل تورم مواجه است و هرگونه سیاستگذاری در این حوزه باید این ۲هدف را همزمان درنظر بگیرد.
این اقتصاددان نسبت به پیامدهای تورمی افزایش قیمت بنزین هشدار داد و گفت حتی بدون مسئله بنزین نیز اقتصاد ایران با خطر تورم بسیار بالا مواجه است و افزایش قیمت سوخت میتواند احتمال وقوع تورم شدید را بیشتر کند. از نگاه او، تجربه تصمیمات گذشته نشان داده است که اصلاحات اقتصادی اگر بدون توجه به ظرفیت اجتماعی و شرایط عمومی اقتصاد اجرا شوند، ممکن است به نارضایتی عمومی و هزینههای اقتصادی و اجتماعی گسترده منجر شوند.
سعادت در عین حال اصلاح قیمت انرژی را غیرممکن نمیداند، اما معتقد است این اصلاح باید همراه با سازوکارهای جبرانی برای مردم باشد. پیشنهاد اصلی او اختصاص «کالابرگ انرژی و سوخت» به شهروندان است؛ مدلی که در آن سهمی از انرژی به افراد تعلق گیرد و در مقابل، دولت بتواند قیمت را واقعیتر کرده و مصرف را مدیریت کند.
او بر این باور است که سهمیه سوخت میتواند به جای خودرو، به کد ملی افراد اختصاص پیدا کند تا یارانه انرژی از حالت فعلی فاصله بگیرد. به اعتقاد سعادت، چنین مدلی ضمن افزایش رضایت عمومی، امکان مدیریت بهتر مصرف و کاهش انگیزه قاچاق سوخت را فراهم میکند.
این کارشناس اقتصادی همچنین درباره زمان اجرای اصلاحات قیمتی هشدار داد و نیمه دوم سال بهویژه ماههای پایانی سال را دورهای حساس برای اجرای چنین سیاستهایی دانست. از نظر او، اجرای اصلاحات در زمانی که دستمزدها و حقوقها افزایش یافته است، میتواند پذیرش اجتماعی بیشتری داشته باشد.
سعادت معتقد است مسئله بنزین قابل حل است، اما راهحل آن افزایش قیمت بهتنهایی نیست؛ بلکه باید اصلاح قیمت، حمایت مستقیم از مردم، مدیریت مصرف و تصمیمگیری جمعی در قالب یک بسته سیاستی واحد دنبال شود.
