بهزیستی در لایحه بودجه ۱۴۰۵ + سرانه مستمری پرداختی به مددجویان
۱۲:۵۶ – ۱۷ دی ۱۴۰۴
ایده روز – سعید ابراهیمی رئیس مرکز امور حقوقی و بودجه سازمان بهزیستی کشور در یادداشتی به تشریح وضعیت بودجه بهزیستی در سال ۱۴۰۵ پرداخت.
او در این یادداشت اشاره کرد: در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ (با حذف چهار صفر از واحد پول ملی) در بخش منابع عمومی بالغ بر پنج هزار و دویست و بیست میلیارد ۵،۲۲۰،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ریال است. در سال ۱۴۰۴ منابع عمومی بالغ بر چهل و نه میلیون و پانصد و شصت و چهار هزار و پانصد و پنجاه میلیارد (۴۹.۵۶۴.۵۵۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال بوده که با واحد پول ملی جدید بالغ بر ۴.۹۵۶.۴۵۵.۰۰۰.۰۰۰ می‌شود.
رشد بودجه عمومی در سال ۱۴۰۵ نسبت به سال ۱۴۰۴ معادل ۵.۳۲ درصد است.
بودجه ۱۰۹ هزار میلیارد تومانی بهزیستی
بودجه سازمان بهزیستی کشور در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ از حیث مصارف بالغ بر ۱۰۹ هزار میلیارد تومان پیش بینی شده است. رشد بودجه سازمان بهزیستی معادل ۳۶.۴۲ درصد است و سهم سازمان بهزیستی از بودجه کل کشور معادل ۲.۱۱ درصد خواهد بود.
درحال حاضر مددجویان سازمان بهزیستی کشور ۸.۰۰۰.۰۰۰ نفر (۹ درصد از جمعیت کل کشور) و در قالب ۲.۸۰۰.۰۰۰ خانوار (۱۱ درصد کل خانوار‌های کشور) هستند.
دو نمودار فوق نسبت جمعیت بهزیستی به کل کشور و سهم‌بری از بودجه عمومی را نشان می‌دهد به گونه‌ای که به ۹ در صد از جمعیت کشور با ۲ درصد از بودجه عمومی خدمت ارائه می‌شود.
افزایش ۳۶ درصدی سرانه هر مددجو
سرانه هر مددجو ماهانه بالغ بر ۱.۱۳۶.۰۰۰ تومان که این سرانه در سال ۱۴۰۴ بالغ بر ۸۳۰۰۰۰ تومان بوده است و افزایش ۳۶ درصدی را نشان می‌دهد.
بخشی از اعتبارات سازمان بهزیستی کشور جهت اجرای قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت بوده که این اعتبار معادل ۴۴۸۰۰ میلیارد تومان است. اعتبار مورد نیاز قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت بالغ بر ۲۰۰ هزار میلیارد تومان است که اعتبار پیش بینی شده پاسخگوی ۲۲ درصد از نیاز‌ها است.
با افزایش ۲۰ در صدی ضریب حقوق در سال ۱۴۰۵ و ثابت نگه داشتن آمار اعتبار مورد نیاز برای اجرای ماد ه ۲۷ قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت (کمک هزینه معیشت معلولان شدید و بسیار شدید فاقد شغل و در آمد) ۳۳ هزار میلیارد تومان خواهد شد.
در مورد ماده ۷ قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت این نکته قابل ذکر است که سرانه کمک هزینه نگهداری و آموزش در مراکز غیر دولتی در سال ۱۴۰۴ مندرج در تصویب نامه هیئت وزیران با لحاظ ۴۰ درصد رشد نسبت به سال گذشته، ۳۵ درصد نرخ تمام شده خدمات است. در سال جاری برای تحقق ماده ۷ قانون در کمک هزینه مراکز غیردولتی برای سطح نگهداشت ۱۵۰.۰۰۰ نفر، ۳۰.۰۰۰ میلیارد تومان (۳۰همت) مورد نیاز است و در سال ۱۴۰۵ بالغ بر ۴۲ همت نیاز است. ۹۰ درصد خدمت گیرندگان مراکز غیردولتی مستقر در دهک‍‌های درآمدی پایین یا مجهول الهویه هستند.
در سال ۱۴۰۵ حق پرستاری و مددکاری افراد دارای معلولیت در خانواده با سطح نگهداشت سال جاری (۱۵۵.۰۰۰ نفر) پوشش پشت نوبتی‌های ثبت در سامانه (۱۶۰.۰۰۰ نفر) – ۳۱۵.۰۰۰ نفر و با لحاظ سرانه حداقل ۸ میلیون تومان، ۳۰ همت برآورد می‌شود. تنها سه مورد بالا (از ۳۴ ماده قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت) که دو ماده قانونی را در برمی‌گیرد بیش از ۱۰۰ همت نیاز اعتباری دارد.
نکته قابل توجه دیگر آنکه مجموع اعتبار مستمری مددجویان در سال ۱۴۰۴ بالغ بر ۹۹.۶۸۰ همت بوده (۶۲.۹۳ کمیته امداد و ۳۶.۷۵ سازمان بهزیستی) که این اعتبار در سال ۱۴۰۵ بالغ بر ۱۳۶ همت و بدون تفکیک دو دستگاه دیده شده است و در اینجا نیز با افزایش ۳۶ در صدی مواجهه هستیم. گویا به جای توجه به روش بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد که از اهداف قوانین برنامه توسعه (از برنامه چهارم تا برنامه هفتم) و سیاست‌های دولت و اولین اصل حاکم بر لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ و سیاست‌های اجرایی بخشنامه بودجه بوده همچنان نظام بودجه ریزی بر مبنای چهار عمل اصلی حکمفرماست.
عدم توجه به بحران سالمندی
در جدول بالا مشخص است علیرغم آنکه ردیف قانون حمایت از حقوق معلولان ۸۸ درصد رشد را نشان می‌دهد ولی سایر خدمات حمایتی مددجویان به عبارتی سایر فعالیت‌های سازمان از جمله پیشگیری از معلولیت‌ها و آسیب‌های اجتماعی، خدمات مددکاری، خدمات سلامت اجتماعی ۲۹ در صد کاهش یافته و این به معنای ارائه خدمات کمتر به فرزندان تحت سرپرستی، زنان سرپرست خانوار، افراد آسیب دیده و در معرض آسیب، کم توجهی به فرایند توانمندسازی و عدم توجه مواجهه با بحران سالمندی خواهد بود.
در سال ۱۴۰۵ یک خانوار پنج نفره ۵.۷۲۰.۰۰۰ تومان مستمری دریافت خواهد کرد و خانوار یک نفره ۱.۸۲۰.۰۰۰ تومان دریافت خواهد کرد.
منبع: سازمان بهزیستی