سفر به قلب قـزوین با دیار مادری
این سریال با تمرکز بر خانواده و زندگی روستایی، به ظرفیتهای بومی و اجتماعی قزوین توجه دارد و قصهای از مواجهه شخصیتها با تغییرات، تلاش برای ادامه زندگی و عبور از مشکلات و چالشهای پیش رو را دنبال میکند.
دیار مادری روزهای زوج، ساعت ۲۰:۱۵ از شبکه سه سیما پخش میشود. این اثر به سفارش معاونت استانهای رسانه ملی و در صداوسیمای مرکز قزوین تولید شده که پخش آن را سیمافیلم برعهده دارد. حسین تبریزی کارگردان مجموعه نمایشی دیار مادری در گفتوگو با جامجم، چرایی پذیرش ساخت این اثر را بهعنوان نخستین سریال مرکز قزوین تشریح کرد و با تاکید بر نقش رسانه ملی در معرفی ظرفیتهای تاریخی شهرها، از خونگرمی مردم قزوین و حمایت بیدریغ مدیران و عوامل تولید گفت. وی لهجه قزوینی را رنگآمیزی شخصیتهای قصه خواند و سیاستهای جدید سازمان در افزایش تنوع سریالسازی و پخش هفتگی آثار را حرکتی مؤثر برای جذب مخاطب ارزیابی کرد.
تبریزی در پاسخ به پرسش درباره علت تمرکز بر پروژه دیار مادری و شباهت یا تفاوت آن با فعالیتهای قبلی خود مانند «سوجان» اظهار داشت: زمانی سراغ این کار رفتم که از سوی معاونت دعوت شدیم تا اثری را برای استان قزوین بسازیم و تجربه کار در اقلیم و فضاهای متفاوت را از سر بگذرانیم. هرچند ابتدا انگیزه بسیار بالایی برای انجام این کار وجود نداشت، اما با صحبتهایی که صورت گرفت و از آنجا که این کار اولین سریال مرکز استان قزوین بود، خونگرمی مردم و حمایت و همکاری، ما را بهسمت انجام این پروژه سوق داد.
وی اظهار کرد: علاوه بر این، خودم دلم میخواست کاری انجام دهم که با لحنی متفاوت، دغدغههای مردم را نشان دهم و لحظاتی از شادی را برای آنها ایجاد کند. من فیلمساز هستم و ممکن است در ژانرهای مختلفی پیشنهاد کار داشته باشم و لزوما اصرار ندارم که کار حتما از یک سبک فراتر باشد.
تبریزی درخصوص ساختار سریال دیار مادری چنین توضیح داد: این مجموعه به دلیل برنامهریزی برای پخش در نوروز در ۱۳ قسمت ساخته شد، اما با توجه به شرایط جنگی در آن زمان روی آنتن نرفت.
وی در پاسخ به پرسشی درباره چالشهای ساخت این اثر اظهار کرد: همکاران و مدیران از هیچ کمکی فروگذار نکردند. البته باید در نظر گرفت که بودجه سریالها به اندازه استانهاست و توان تهیهکننده نیز باید لحاظ شود. در ارزیابی یک اثر باید بودجه کار را در نظر بگیریم تا بتوانیم درست قضاوت کنیم.
تبریزی در ادامه با تاکید بر اینکه هرچند اولین مجموعه نمایشی استان قزوین است، اما برای تولید آن با چالشهای زیادی روبهرو نبودیم، گفت: همیشه اولینها با چالش روبهرو نمیشوند. در تولید این سریال به چالش جدی برنخوردیم و کمکاری از طرف مرکز صورت نگرفته است.
بهانهای برای معرفی شهر و استان قزوین
وی درباره موفقیت این سریال در معرفی استان قزوین گفت: با اینکه قزوین از تهران فاصله زیادی ندارد ولی برای ما کمتر شناخته شده است. مسافران فقط از آن رد میشوند. این ناشناخته بودن تا حدی است که بهعنوان یک فیلمساز حتی نمیدانستم قزوین بیش از ۱۵۰بنای تاریخی دارد که حتی از اصفهان هم بیشتر است.
تبریزی ادامه داد: در این اثر تلاش کردم تا جایی که اجازه میداد، زیباییها و قدمت تاریخی قزوین را به تصویر بکشم. شاید در برخی سکانسها تاکید بیشتری شده و در برخی دیگر از آن عبور کردیم، اما هدف اصلی این بود که بهانهای برای معرفی شهر و استان قزوین ایجاد کنیم.
وی در ادامه یادآور شد: فکر میکنم تا آنجا که در توانمان بود، هم نویسنده و هم من تلاش کردیم آثار این استان را معرفی کنیم، اما تعداد ابنیه آنقدر زیاد است که درواقع باید یک مستند میساختیم. ما به جاهایی مانند حمام قجر و عمارت کلاه فرنگی ورود کردیم و میتوانستیم قصه را در آنها روایت کنیم، اما در جاهایی مثل مسجد جامع قزوین بهدلیل محدودیتهای طراحی سکانس نتوانستیم فعالیت کنیم و به جاهایی بسنده کردیم که برای مردم جذابیت یا نامهای آشنایی داشته باشند.
تبریزی در پاسخ به این پرسش که با ساخت این اثر چقدر با قزوین آشنا شده است، اظهار داشت: متأسفانه قزوین در مسیری قرار گرفته که اگر بخواهیم بهسمت شمال یا آذربایجان برویم، از آن عبور میکنیم، اما در آن توقف نمیکنیم. اکثر مسافران از مسیر کمربندی رد میشوند و اصلا این شهر را نمیبینند. من هرگز فکر نمیکردم قزوین اینقدر دارای ابنیه تاریخی و مفاخر باشد. وقتی کار را شروع کردیم و تازه متوجه این بضاعت شدیم. حتی قلعه الموت بهدلیل برف سنگین زمستان امکان فیلمبرداری در آن فراهم نشد. من دوست دارم در کارهایم دو فضای پارادوکسی داشته باشم. یعنی از فضای شهری شروع کنم و آرام آرام به فضای روستایی بروم.
وی توضیح داد: در روستاهای قزوین، چون اغلب فضاها خشک است، تمام تلاشم را کردم تا با تمام توان روایتی در قالب بستر این شهر تعریف کنم. قزوین را انتخاب کردیم تا از این شهر توریستی و جذاب که در تاریخ ایران نمود دارد پردهبرداری کنیم.
تبریزی درخصوص استفاده از لهجه قزوینی توضیح داد: استفاده از لهجه در آثار نمایشی کاری ریسکی و نیازمند دقت است. اگرچه این قصه بدون لهجه هم قابل تعریف بود، اما وقتی اقلیمی را انتخاب میکنید، آن لهجه مانند رنگآمیزی شخصیتها عمل میکند و بهکار رنگ و جلوه میدهد، درست مثل یک تابلوی نقاشی. سعی کردیم به لهجه شیرین قزوینی نزدیک شویم بهطوری که اصطلاحات ترکی هم در آن باشد. تلاش کردیم در لهجهها زیادهروی نکنیم که حالت تصنعی پیدا کند بلکه مثل چایی باشد که کمی شیرین شود.
بازگشت زیبا بروفه پس از ۸ سال
وی درباره بازیگران پروژه گفت: با خانم بروفه سابقه همکاری در سالهای قبل را داشتم. وقتی به این شخصیت رسیدم، انتخاب بسیار سخت بود. زیرا او ۸-۷سالی بود که از تصویر دور بود. از او خواهش کردم در این کار با ما همکاری داشته باشد. سایر بازیگران
از جمله امیر کاظمی، علی مرادی، ستاره حسینی و آقای طهمورث نیز که همگی تجربههای مشترک قبلی داشتیم، با انرژی بالا وارد کار شدند. با وجود شرایط جنگی و مشکلات بسیار آنها همه توانشان را گذاشتند تا لحظاتی شیرین برای مخاطب ایجاد کنند.
وی در درباره نقش کارهای استانی در تلویزیون اظهار داشت: تلویزیون بستری برای روایت قصههاست و رسالت آن فراتر از یک بخش کوچک از نمایش است. من تجربه کار با زبانهای آذری و گیلکی را داشتهام و میدانم مردم به آن علاقه دارند. تنوع لهجهها در کارهای نمایشی، مانند رنگآمیزی جلوه پیدا میکند. حرکت جدید سیمافیلم حرکت نو و خوبی است. زیرا این تنوع بصری، مخاطبان را با سلیقههای مختلف اعم از طنز یا ملودرام راضی نگهمیدارد و باعث جذب بیشتر مخاطب میشود. این اقدام آقای نقویان و اهالی سیمافیلم برای جذب مخاطب تلویزیون واقعا جای تشکر دارد.
تبریزی با تاکید بر ضرورت در نظر گرفتن شرایط تولید عنوان کرد: ما نباید کارها را بدون توجه به شرایط قضاوت کنیم. باید توجه کرد که کار در چه شرایطی و با چه بودجهای ساخته شده است. در مورد سوجان نسبت به ما کمکاری شده بود. زیرا بودجهای که برای یک شبکه استانی در نظر میگرفتند، با تراز کاری ما که باید چهار یا پنج برابر میبود همخوانی نداشت.
