چرا مردم ناراضی‌اند؟ زیرا عدالت و حق را نمی‌بینند، بلکه دعواهای ما را مشاهده می‌کنند/ باید از وضعیت «نه جنگ و نه صلح» خارج شویم

مسعود پزشکیان امروز شنبه در آیین آغاز سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ به روش ثبتی‌مبنا که به مناسبت گرامیداشت روز آمار و برنامه‌ریزی در محل سازمان برنامه و بودجه برگزار شد، با گرامیداشت یاد و خاطره تمامی شهدای انقلاب اسلامی، به‌ویژه شهدای دو جنگ تحمیلی اخیر و آقای شهید ایران، حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای، گفت: اعتقاد و باور ما بر این است که باید در کشورمان حق، عدالت و انصاف را پیاده‌سازی کنیم؛ تحقق عدالت و حق، بدون برخورداری از داده‌ها و اطلاعات دقیق امکان‌پذیر نیست.

وی ریشه بسیاری از نارضایتی‌های اجتماعی را تحقق نیافتن حق و عدالت دانست و افزود: نابرابری، بی‌عدالتی، رانت، رشوه و قاچاق از جمله مسائلی هستند که با بی‌عدالتی ارتباط دارند. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که مردم از بی‌عدالتی ناراضی هستند ازاین‌رو، باید در مسیر تحقق حق و عدالت حرکت کنیم، انصاف را برقرار سازیم و با همکاری و همراهی یکدیگر، ایرانی بسازیم که در منطقه الگو و نمونه باشد.

حکمرانی صحیح در گرو دسترسی به اطلاعات دقیق و درست است

رئیس‌جمهور، اتخاذ تصمیمات و حکمرانی صحیح را در گرو آگاهی و دسترسی به اطلاعات دقیق و درست دانست و تصریح کرد: بسیاری از دعواها و اختلافاتی که با یکدیگر داریم، به دلیل نبود شفافیت است. اگر در فضای آلوده و غیرشفاف تصمیم بگیریم، طبیعتاً بی‌عدالتی، بی‌انصافی، ظلم و هر پیامد دیگری که تصور کنید، حاصل خواهد شد.

پزشکیان با تأکید بر اینکه نخستین گام برای تحقق عدالت، دستیابی به اطلاعات درست و دقیق است، بیان کرد: اگر بخواهیم بر مبنای حق و عدالت تصمیم بگیریم، در گام نخست باید بدانیم وضعیت موجود چگونه است و چه کسی، چه سهمی را دریافت کرده است، سپس بر اساس این داده‌ها، اجازه ندهیم کسی که سهم بیشتری دریافت کرده است، همچنان سهم اضافی بگیرد.

داده‌ها مانع بی‌عدالتی و تبعیض

وی بر لزوم دستیابی یکسان تمام شهروندان به امکانات آموزشی و بهداشت و سلامت یکسان تاکید کرد و علت نارضایتی مردم در هر سطحی را مشاهده تبعیض و بی‌عدالتی دانست و گفت: چرا امکانات برای عده‌ای هست و برای گروهی دیگر نیست؟  

رئیس‌جمهور با طرح این پرسش که چگونه می‌توانیم دریابیم که بی‌عدالتی وجود دارد یا خیر؟، پاسخ داد: اگر به داده‌های شفاف دسترسی داشته باشیم، اگر کسی سهم اضافه بخواهد، سیاست‌گذار و مدیر می‌تواند، بگوید سهم شما را داده‌ایم و به عنوان مثال این سهم به جای دیگری اختصاص دارد. لذا دیگر این امکان وجود نخواهد داشت که با فشار و زور، ارتباط یا دوستی حق دیگری را از او گرفت.

پزشکیان توزیع منصفانه امکانات و مراقبت از تحقق حقوق حقه مردم را لازمه حکمرانی صحیح دانست و تاکید کرد: حق همگان را باید بتوانیم به درستی به آنها اختصاص دهیم نه اینکه توسعه را در یک نقطه دنبال کنیم و در نقطه‌ای دیگر هیچ امکاناتی تخصیص ندهیم.

ریشه بسیاری از نارضایتی‌های اجتماعی، تحقق نیافتن حق و عدالت است

وی قدم نخست تحقق عدالت را دسترسی به اطلاعات درست و دقیق دانست و خاطر نشان کرد: اگر بتوانیم داده‌ها را به‌درستی به دست آوریم، دیگر با یکدیگر دعوا نمی‌کنیم. علت بسیاری از دعواها این است که من داده‌ها را به شکل دیگری در اختیار شما قرار می‌دهم و سپس بر اساس آن، امتیاز می‌گیرم.

رئیس‌جمهور گفت: ما بر اساس ناآگاهی با یکدیگر دعوا می‌کنیم. منِ‌ سیاستمدار اگر آگاهی داشته باشم، و داده‌های درست برای تصمیم‌گیری در اختیار داشته باشم، حرف درست را می‌پذیرم؛ اگر سخن درست را نمی‌پذیریم ۲ علت دارد، یا از آن آگاهی نداریم یا مبنا و علتی را که این موضوع بر اساس آن تفسیر می‌شود، درک نکرده‌ایم و به همین دلیل مخالفت می‌کنم.

پزشکیان افزود: اگر موضوعات را به‌صورت دقیق و درست به ما بگویند، چه ضرورتی دارد که با یکدیگر اختلاف داشته باشیم؟ ما باید بر اساس حق عمل کنیم. حق این است که بدانیم این سهم متعلق به من نیست، بلکه سهم طرف مقابل است. 

وی شفاف شدن داده‌ها را لازمه دستیابی به عدالت و انصاف دانست و تأکید کرد: زمانی که اطلاعات و داده‌های دقیق در اختیار داشته باشیم، چه در زمینه امکانات بهداشتی، چه امکانات آموزشی، چه امکانات فرهنگی و چه در هر حوزه دیگری، می‌توانیم حق و عدالت را به‌درستی اجرایی کنیم.

هرکس توانایی و ظرفیتی دارد، می‌تواند وارد میدان شود و برای پیشرفت کشور کمک کند. به‌جای کنار زدن یکدیگر، باید فرصت همکاری و مشارکت را برای همه فراهم کنیم

تأکید پزشکیان بر تخصیص بودجه به مصرف‌کننده نهایی

رئیس‌جمهور نسبت به توزیع نشدن عادلانه امکانات آموزشی در کشور ابراز تأسف کرد و گفت: چرا باید در جایی دانش‌آموزان در کَپَر آموزش ببینند و در نقطه‌ای دیگر از بهترین امکانات برخوردار باشند، در حالی که مدعی هستیم یک جامعه اسلامی داریم؟ مدیران و مسئولان باید بر اساس عدالت و حق تصمیم بگیرند، نمی‌توانیم در مرکز بنشینیم و مردم نقاط دورافتاده را نبینیم.

پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود به صحبت‌های سیدحمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، اشاره کرد و گفت: گاهی بودجه تخصیص‌یافته، پیش از رسیدن به مصرف‌کننده نهایی، در طول مسیر به پایان می‌رسد؛ منابع باید مستقیماً به دست جامعه هدف برسد، نه اینکه اعتبارات در بالادست تخصیص یابد، اما در پایین‌دست هیچ‌گونه خدماتی ارائه نشود.

وی با تأکید بر اینکه با استناد به داده‌های شفاف و برخط می‌توان از بروز تخلفات، رانت، رشوه، قاچاق و سوءاستفاده‌های مالی جلوگیری کرد، افزود: با در اختیار داشتن داده‌های دقیق و برخط، دیگر به این سادگی امکان دریافت رشوه یا تصرف غیرقانونی اراضی ملی و منابع طبیعی وجود نخواهد داشت.

رئیس‌جمهور صدور مجوز ساخت‌وساز غیرمجاز و پس از آن صدور حکم تخریب را نشان‌دهنده غفلت در نظارت دانست و تأکید کرد: باید به‌موقع رصد کنیم، تصمیم بگیریم و پیش از وقوع تخلف، جلوی آن را بگیریم؛ نه اینکه صبر کنیم تا ساخت‌وسازها به پایان برسند و تازه پس از آن به صدور احکام تخریب روی آوریم.

پزشکیان با تأکید بر لزوم رصد لحظه‌ای تخلفات، مثالی از این موضوع در سازمان جهاد کشاورزی مطرح کرد و گفت: با رصد برخط داده‌ها، به‌راحتی می‌توان مشاهده کرد که یک زمین کشاورزی در حال تغییر کاربری است؛ بنابراین، می‌توان پیش از انجام ساخت‌وساز، مانع آن شد. اما متأسفانه گاهی برخورد با تخلفات بر اساس سلایق یا مناقشات سیاسی صورت می‌گیرد؛ به این معنا که اگر با کسی اختلاف سیاسی داشته باشیم، برای او پرونده تخلف تشکیل می‌دهیم، اما اگر مشکلی نداشته باشیم، چشم بر تخلف می‌بندیم.

وی همچنین بر ضرورت پاسخ‌گویی مدیران در صورت بروز تخلف در حوزه استحفاظی آنان تأکید کرد و افزود: اگر مشخص باشد که هر فرد چه وظیفه‌ای در زمینه نظارت بر عهده دارد و در صورت کوتاهی چگونه باید پاسخ‌گو باشد، نظام نظارت برخط و داده‌محور در کشور به‌درستی شکل خواهد گرفت.

تأکید بر ضرورت پرهیز از دعواهای جناحی و سلیقه‌ای

رئیس‌جمهور تأکید کرد: لزومی ندارد با یکدیگر دعوای سیاسی، جناحی یا سلیقه‌ای داشته باشیم؛ زیرا در این مملکت، اگر کسی بخواهد کار کند، تا دلتان بخواهد کار وجود دارد و به‌اصطلاح، جای کسی را هم نمی‌گیرد. شاید برای گرفتن پست، جای کافی وجود نداشته باشد، اما برای خدمت و کار کردن، همیشه جا هست؛ بنابراین، هر کسی که بتواند مشکلی را حل کند، میدان و بستر فعالیت برای او فراهم است.

پزشکیان خاطرنشان کرد: می‌توانیم دست به دست هم دهیم و مشکلات مملکت را حل کنیم. مسئولان استانی باید بیندیشند که استان و منطقه آن‌ها چگونه می‌تواند به بهترین وضعیت خود دست یابد، البته مفهوم «بهترین» نیز به نگاه ما بستگی دارد. زمین، فضا و امکانات کشور محدود است و باید بررسی کنیم که چه چیزی می‌توانیم در یک منطقه مستقر کنیم تا فرزندان ما بتوانند در آن فعالیت کنند و ارزش افزوده بیشتری ایجاد شود.

وی با اشاره به استقرار رویکرد داده‌محور در سازمان برنامه و بودجه، تأکید کرد: باید به نقطه‌ای برسیم که هیچ فعالیت و اقدامی در کشور انجام نشود، مگر آنکه ثبت و مستند شده باشد. زمانی که بتوانیم چنین نظامی را مستقر کنیم، قادر خواهیم بود مدیریت، نظارت و ارزیابی دقیق‌تری داشته باشیم و بررسی کنیم که آیا اقدامات انجام‌شده بر اساس حق، عدالت و انصاف بوده‌اند یا خیر.

رئیس‌جمهور هرگونه اقدام در جهت دستیابی به حکمرانی داده‌محور را اساسی و ارزشمند توصیف کرد و افزود: امیدوارم این مسیر را با قدرت و جدیت ادامه دهیم تا بتوانیم داده‌ها و اطلاعات مورد نیاز را به‌درستی جمع‌آوری کنیم و بر اساس آن‌ها، حق مردم را آن‌گونه که شایسته است، ادا کنیم و عدالت و انصاف را در عمل محقق سازیم.

نمی‌توان از انصاف و عدالت سخن بگوییم، اما رفتارمان به‌گونه‌ای دیگر باشد

پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود گفت: عملکرد انسان بسیار شفاف‌تر از سخن اوست؛ شما حرف‌های مرا می‌شنوید، اما اگر عمل من با گفتارم همخوانی نداشته باشد، سخنانم را نادیده می‌گیرید و رفتارم را ملاک قضاوت قرار می‌دهید.

وی اضافه کرد: این عمل ماست که نشان می‌دهد تا چه اندازه به تعالیم عدالت، اخلاق و انصاف پایبندیم. نمی‌توان مدام از انصاف، عدالت، حق و دین سخن گفت، اما رفتارمان چیز دیگری باشد، رفتار ماست که نشان خواهد داد آیا به دنبال حق هستیم یا خیر.

بسیاری از مشکلات اقتصادی ناشی از وضعیت «نه جنگ، نه صلح» است

رئیس‌جمهور تأکید کرد: منطقی نیست یارانه فردی که ثروتمند و توانمند است، با یارانه کسی که هیچ ندارد، یکسان باشد. باید از کسانی که تمکن مالی دارند، حمایت بگیریم و به نیازمندان کمک کنیم و این رویکرد باید به یک فرهنگ تبدیل شود. باید به کسانی که امروز برای تأمین معاش روزانه خود گرفتار هستند، رسیدگی کنیم. این وضعیت ناشی از شرایط «نه جنگ و نه صلح» است که معتقدم باید از آن خارج شویم.

پزشکیان با اشاره به تأکیدات رهبر شهید انقلاب اسلامی که همواره رهنمود و دستور می‌دادند باید از وضعیت «نه جنگ و نه صلح» خارج شویم و به این بلاتکلیفی پایان دهیم، تصریح کرد: در شرایط بلاتکلیفی نمی‌توان برنامه‌ریزی کرد؛ باید تکلیف خود را بدانیم. زمانی می‌توان نقشه راه ترسیم کرد که بدانیم هدف چیست و چگونه باید از این ابهام خارج شویم.

برای پیشرفت و آینده ایران باید در کنار یکدیگر قرار بگیریم

وی بر لزوم حفظ اتحاد و همبستگی در شرایط فعلی تأکید کرد و گفت: تمام کسانی که در ایران زندگی می‌کنند، در برابر سرنوشت این آب‌وخاک مسئولیت دارند و می‌توانند برای ساختن آینده‌ای بهتر نقش‌آفرین باشند. باید اختلاف‌ها و دعواها را کنار بگذاریم و برای پیشرفت کشور، در کنار یکدیگر قرار بگیریم.

رئیس‌جمهور، عملکرد را ملاک اثربخشی افراد دانست نه ادعاهای آنان و تأکید کرد: دیگر فرصتی برای درجا زدن نداریم. باید حرکت کنیم و در مسیر خدمت به این مردم عزیز گام برداریم. در سیاست‌گذاری‌ها و تصمیم‌گیری‌ها باید زمینه مشارکت همه مردم را فراهم کنیم و با انصاف و عدالت با آنان برخورد کنیم.

پزشکیان اضافه کرد: باید دست به دست هم بدهیم، چراکه قرار نیست حضور و فعالیت یک نفر، جای دیگری را تنگ کند. هرکس توانایی و ظرفیتی دارد، می‌تواند وارد میدان شود و برای پیشرفت کشور کمک کند. به‌جای کنار زدن یکدیگر، باید فرصت همکاری و مشارکت را برای همه فراهم کنیم.

وی در پایان گفت: باید کشوری بسازیم که سربلند، مستقل و آزاد باشد؛ کشوری که اداره آن بر پایه اخلاق، انصاف و عدالت استوار باشد و همه مردم آن بتوانند از فرصت‌های برابر برای رشد، پیشرفت و زندگی شایسته برخوردار شوند. به امید روزی که با همدلی، تلاش و مشارکت همه مردم، ایرانی سربلند، آباد، مستقل، آزاد و مبتنی بر اخلاق، انصاف و عدالت بسازیم.