اجرای وال پست در اسکلت فلزی به چه صورت است؟ راهنمای جامع اجرا
اجرای وال پست در اسکلت فلزی به چه صورت است؟ راهنمای جامع اجرا
در ساختمان هایی با اسکلت فلزی، دیوارهای غیرسازه ای باید به گونه ای اجرا و مهار شوند که در برابر نیروهای جانبی مانند زلزله، پایداری مناسبی داشته باشند و در عین حال، امکان تغییر شکل نسبی سازه را نیز فراهم کنند. وال پست یکی از اجزای مورد استفاده برای مهار این دیوارهاست که اجرای صحیح آن به انتخاب جزئیات اتصال، محل نصب و هماهنگی با نوع دیوار بستگی دارد.
اجرای وال پست در اسکلت فلزی صرفاً به نصب چند مقطع فولادی محدود نمی شود، بلکه لازم است تمام مراحل از جانمایی و آماده سازی اتصالات تا دیوارچینی و کنترل نهایی، مطابق نقشه های اجرایی و ضوابط لرزه ای مربوط انجام شوند. در ادامه، مراحل اجرای وال پست در این نوع سازه و نکات مهمی که در برآورد هزینه و انتخاب مصالح باید در نظر گرفت، بررسی می شود.
وال پست در اسکلت فلزی چه کاربردی دارد؟
وال پست به مجموعه ای از اجزای مهارکننده گفته می شود که برای تأمین پایداری دیوارهای غیرسازه ای در برابر نیروهای وارد بر آن ها به کار می روند. این اجزا می توانند شامل وادارهای قائم، تیرک های افقی و اتصالات نگهدارنده باشند. انتخاب نوع و تعداد آن ها به ابعاد دیوار، مشخصات مصالح بنایی، شرایط سازه و محاسبات طراحی بستگی دارد.
در اسکلت فلزی، اتصال اجزای مهارکننده به تیرها و ستون ها باید به شکلی طراحی شود که از حرکت نامطلوب دیوار در خارج از صفحه جلوگیری کند، اما در محل هایی که نیاز به حرکت نسبی وجود دارد، مانع تغییرشکل پیش بینی شده سازه نشود. بنابراین، اتصال صلب دیوار به تمام اجزای اسکلت، بدون توجه به جزئیات طراحی، روش مناسبی برای اجرای وال پست محسوب نمی شود.
مراحل اجرای وال پست در اسکلت فلزی
بررسی نقشه ها و تعیین محل نصب
پیش از شروع دیوارچینی، باید نقشه های معماری و جزئیات اجرایی مهار دیوارها بررسی شوند. در این مرحله، محل وادارهای قائم، تیرک های افقی، اتصالات جانبی و نحوه مهار دیوار در مجاورت سقف و کف مشخص می شود. طول و ارتفاع دیوار، وجود بازشوهایی مانند در و پنجره و فاصله دیوار از ستون ها نیز در تعیین جزئیات اجرایی مؤثر هستند.
در این مرحله، هماهنگی میان تیم اجرای اسکلت، مجری دیوارچینی و مسئول اجرای وال پست اهمیت زیادی دارد، زیرا بسیاری از اتصالات باید پیش از پوشیده شدن بخش هایی از سازه یا شروع دیوارچینی پیش بینی شوند.
آماده سازی و نصب اتصالات به اسکلت فلزی
پس از مشخص شدن محل نصب، صفحات اتصال یا قطعات نگهدارنده مطابق نقشه اجرایی در موقعیت تعیین شده نصب می شوند. بسته به جزئیات طراحی، اتصال قطعات به اسکلت فلزی ممکن است با جوشکاری یا پیچ و مهره انجام شود.
در صورت استفاده از جوش، آماده سازی سطح، کیفیت جوش و رعایت الزامات فنی مربوط به اجرای آن اهمیت دارد. در اتصالات پیچی نیز نوع پیچ، آرایش سوراخ ها و نحوه محکم کردن اتصال باید با جزئیات مصوب مطابقت داشته باشد. هرگونه سوراخ کاری، برش یا جوشکاری روی اعضای اصلی سازه باید با رعایت محدودیت های طراحی و تأیید عوامل مسئول انجام شود.
نصب وادارهای قائم و تیرک های افقی
وادار قائم برای مهار دیوار در موقعیت های پیش بینی شده در نقشه به کار می رود. این عضو ممکن است در میانه دیوار یا در محل هایی نصب شود که ابعاد و شرایط دیوار به مهار بیشتری نیاز دارند. تیرک افقی نیز در صورت لزوم، برای تقسیم ارتفاع دیوار و تأمین تکیه گاه موردنیاز اجرا می شود.
مقطع و ابعاد این اجزا باید بر اساس محاسبات و نقشه های اجرایی انتخاب شوند؛ بنابراین، نمی توان برای تمام ساختمان های دارای اسکلت فلزی یک مقطع یا فاصله ثابت در نظر گرفت. همچنین، نحوه اتصال وادار به کف، سقف و سایر اجزای سازه باید به گونه ای باشد که عملکرد مورد انتظار سیستم مهار دیوار تأمین شود.
اجرای اتصالات جانبی و مهار دیوار
پس از نصب وادارهای قائم و سایر اجزای مهارکننده موردنیاز، نوبت به اجرای اتصالاتی می رسد که دیوار را در برابر حرکت خارج از صفحه مهار می کنند. این اتصالات باید ضمن تأمین پایداری دیوار، امکان حرکت نسبی موردنیاز سازه و دیوار را نیز مطابق جزئیات اجرایی حفظ کنند.
نوع اتصال به ستون ها و تیرها به سیستم انتخاب شده و جزئیات طراحی بستگی دارد. استفاده از نبشی، ناودانی منقطع یا سایر قطعات نگهدارنده باید با نقشه های مصوب و ضوابط اجرایی مطابقت داشته باشد. انتخاب یک قطعه به تنهایی تضمین کننده عملکرد مناسب نیست، نحوه نصب و امکان حرکت نسبی اجزا نیز اهمیت دارد.
دیوارچینی و اجرای اتصالات تکمیلی
پس از کنترل اتصالات و اجزای مهارکننده، دیوارچینی با مصالح تعیین شده در نقشه آغاز می شود. در این مرحله باید فاصله های پیش بینی شده میان دیوار و اجزای سازه، نحوه اتصال دیوار به وادارها و جزئیات بالای دیوار رعایت شوند.
اگر در طراحی از میلگرد بستر یا سایر روش های مسلح سازی دیوار استفاده شده باشد، اجرای آن ها باید هم زمان با پیشرفت دیوارچینی و مطابق جزئیات مربوط انجام شود. همچنین، فضای بالای دیوار نباید بدون توجه به نحوه تغییرشکل سقف با مصالح سخت پر شود. نوع پرکننده و جزئیات اتصال در این قسمت باید از نقشه اجرایی پیروی کند.
نکات مهم در کنترل کیفیت اجرای وال پست
برای جلوگیری از نقص های اجرایی، چند مورد باید پیش از تأیید نهایی بررسی شوند:
انطباق با نقشه: محل نصب وادارها، تیرها و اتصالات باید با نقشه های مصوب مطابقت داشته باشد.
کیفیت اتصالات: جوش ها، پیچ ها، صفحات اتصال و نحوه مهار قطعات باید کنترل شوند.
رعایت فاصله های اجرایی: فاصله های لازم میان دیوار و اجزای سازه نباید در حین دیوارچینی از بین بروند.
هماهنگی با نوع دیوار: ضخامت، ابعاد و جنس بلوک یا سایر مصالح بنایی باید با جزئیات اجرایی سازگار باشند.
کنترل پیش از پوشاندن اتصالات: بهتر است اجزای مهارکننده پیش از تکمیل دیوارچینی و پوشیده شدن محل اتصال بررسی شوند.
ضوابط طراحی و اجرای اجزای غیرسازه ای در پیوست ششم استاندارد ۲۸۰۰ و سایر مدارک فنی مرتبط تشریح شده اند. برای هر پروژه باید ویرایش و ضوابط لازم الاجرا، نقشه های مصوب و دستورالعمل های مورد تأیید عوامل مسئول مبنای اجرا قرار گیرند.
هزینه اجرای وال پست در اسکلت فلزی چگونه محاسبه می شود؟
هزینه اجرای وال پست به عواملی مانند نوع و وزن مقاطع فولادی، تعداد وادارها و اتصالات، روش نصب، دستمزد نیروی اجرایی و شرایط کارگاه بستگی دارد. به همین دلیل، بررسی قیمت وال پست بدون مشخص بودن ابعاد دیوارها، نوع سیستم مهار و جزئیات اتصال، برآورد دقیقی از هزینه نهایی پروژه به دست نمی دهد.
برای مقایسه پیشنهادهای اجرایی، بهتر است هزینه مصالح و دستمزد نصب به صورت جداگانه بررسی شوند. همچنین باید مشخص باشد که قیمت اعلام شده شامل چه قطعاتی است و آیا اتصالات، صفحات موردنیاز و عملیات نصب را نیز در بر می گیرد یا خیر.
نوع مصالح دیوار نیز بر هزینه کلی اجرای دیوارچینی اثر می گذارد. برای مثال، هنگام انتخاب بلوک سیمانی یا بلوک هبلکس، لازم است علاوه بر قیمت خرید، وزن دیوار، سرعت اجرا، ملات یا چسب موردنیاز و سازگاری مصالح با جزئیات مهار بررسی شود. بنابراین، مقایسه قیمت بلوک سیمانی با سایر مصالح صرفاً بر اساس قیمت هر قطعه، معیار کاملی برای انتخاب اقتصادی نیست.
در صورتی که بلوک هبلکس برای دیوارچینی انتخاب شده باشد، بررسی شرایط خرید هبلکس باید با توجه به ابعاد بلوک، ضخامت دیوار، مقدار موردنیاز و هزینه حمل انجام شود. همچنین، اجرای دیوار هبلکس به معنی حذف نیاز به مهار لرزه ای نیست و جزئیات وال پست و اتصالات آن باید متناسب با مشخصات همین دیوار طراحی و اجرا شوند.
نکات نهایی اجرای وال پست در اسکلت فلزی
اجرای وال پست در اسکلت فلزی با بررسی نقشه ها آغاز می شود و با نصب اتصالات، اجرای وادارها و تیرک های موردنیاز، مهار جانبی دیوار و کنترل نهایی ادامه پیدا می کند. در تمام این مراحل، رعایت جزئیات اتصال و حفظ امکان تغییرشکل نسبی سازه اهمیت دارد. انتخاب مصالح مناسب و برآورد هزینه نیز باید در کنار الزامات فنی انجام شود تا دیوارچینی علاوه بر صرفه اقتصادی، از پایداری مورد انتظار برخوردار باشد.
برای تأمین مصالح و بررسی گزینه های موردنیاز پروژه، عمران مدرن بستری برای آشنایی با محصولات ساختمانی و مقایسه گزینه های موجود فراهم می کند. بررسی مشخصات فنی مصالح پیش از خرید و تطبیق آن ها با نقشه های اجرایی، به تصمیم گیری دقیق تر در مراحل اجرای دیوار و وال پست کمک می کند.
برچسب ها : ساخت و ساز,عمران مدرن
